Het Grote Vallen [PHOTO + TEXT]

[Corrie van Doorn-Snijders, 14 januari 1921 – 28 oktober 2014]

Op dinsdag 28 oktober is mijn oma overleden. Dit is het verhaal wat ik tijdens haar uitvaart voordroeg. Een verhaal over liefde, knoflook, vallen en ‘er zijn’. En in het naschrift nemen de lieveheersbeestjes de boel over…

Omaatje

Als oudste kleindochter heb ik heel lang van oma kunnen genieten. Mijn moeder kreeg mij op jonge leeftijd, toen ze 21 was, waardoor Corrie al vroeg oma werd. We hebben samen dan ook heel wat meegemaakt.

Ik moet denken aan vroeger, toen we nog in Boxtel woonden. Het huis van opa en oma was dicht bij de basisschool waar mijn zusje Maartje en ik op zaten en tussen de middag bleven we dan regelmatig bij oma over. Soms mochten we een gebakken visje halen van oma. Tegen de tijd dat Maartje en ik uitgeruzied waren over wie de vis moest gaan halen en we met z’n drieen rond de grote ronde tafel zaten met ieder een lekkerbekje voor ons neus, was alles goed.

Behalve die ene keer dat we zo verwoed aan het spelen waren met de knoopjes, aan het kaarten waren en touwtje springen in de tuin, dat oma de tijd helemaal vergeten was. We kwamen dus veel te laat weer op school, mijn zusje en ik, maar ik geloof niet dat we dat nou zo erg vonden. We hadden natuurlijk een heel goed excuus: oma was de tijd vergeten…

Jaren later, toen ik geslaagd was voor m’n havodiploma, mocht ik als cadeau met opa en oma mee op vakantie naar Oostenrijk. Direct na aankomst bij ons verblijf in het geliefde Vorarlberg ging als eerste de kofferbak open, met daarin een voorraad waar een gemiddelde buurtwinkel jaloers op zou zijn. Blikken soep en bonen, aardappelen, koffie en wc papier… De mogelijkheid om ergens op mis te pakken in een lokale Oostenrijkse supermarkt was daarbij gereduceerd tot nul.

Overdag maakten we pittige wandelingen in de frisse berglucht, genoten van Johannesberensaft en apfelstrudel en groetten de andere wandelaars met Gruss Gott. ‘s Avonds werd er natuurlijk volop gekaart. Heerlijk vond ik het. Ik ben mijn grootouders nog steeds dankbaar voor de liefde voor bergen en wandelen die ze me hebben bijgebracht.

Nadat opa is overleden ben ik ook nog 2 keer met oma naar Australie geweest, om haar dochter Corrie en man Graham en hun kinderen Sarah en David op te zoeken.
Ik moet daarbij nog altijd denken aan die ene keer dat ik met oma in het vliegtuig zat, we vlogen met Singapore Airlines geloof ik, en ik me even op ging frissen op het toilet. Toen ik terugkwam, was oma in een geanimeerd gesprek gewikkeld met 2 bevallige stewardessen. Gedrieen waren ze gebogen over een klein stukje papier, met daarop ingenieus doch onherkenbaar gekrabbel, wat in de verte enige gelijkenis vertoonde met de prehistorische grottekeningen van Lasceaux. Het bleek dat de twee dames in functie middels de tekeningetjes duidelijk hadden willen maken wat de ingredienten en keuzemogelijkheden voor het avondeten waren, nadat mijn oma bij aanvang op de vraag wat ze wilde eten, resoluut de mantra ‘No knoflook, No knoflook!’ had herhaald.

De stewardessen hadden geen idee wat het woord knoflook betekende, maar dachten, als we nu gewoon even tekenen wat er in het avondeten zit, een kip, een varken, dan komen we er vast wel uit. Zelfs met mijn vijfjarige studie aan de kunstacademie kon ik er geen chocola van maken, van wat de dames hadden getekend, maar ik was net op tijd terug om een en ander in goede banen te kunnen leiden. Even later zag ik enkele stewardessen giegelend achter een halfgesloten gordijn staan achter in het vliegtuig, starend naar een blaadje papier…
Met oma kon je lachen tot op het laatst. De humor kreeg wel meer een bitterzoet randje en was soms ronduit zwart. Ze zei precies wat ze dacht. Ze wist wat ze wilde en wond daar geen doekjes om.

Toen mijn partner en ik enkele weken geleden bij oma in het ziekenhuis waren, vertelde ze dat er eerder die dag een zuster langs was geweest. ‘Zo mevrouw, hoe gaat het met u? Wij komen u zo even mooi aankleden, dat is leuk voor het bezoek dat u krijgt’, zei het jonge meisje opgeruimd en vol goede moed. ‘Aankleden? Aankleden?’, zei oma verontwaardigd. ‘Voor wie? Dat gaat helemaal niet gebeuren, geen sprake van! Ik kleed me dit leven niet meer aan!’ En daarmee was de kous af. Dat begreep de zuster ook wel, met deze 93 jarige viel niet te spotten.

Oma maakte ook aan iedereen duidelijk dat ze het aardse voor het eeuwige wilde verwisselen. Ze had pijn, ze lag daar maar, ze was op. ‘Iedere dag dood is er 1’, zei ze tegen ons. Wij moesten erg lachen omdat het klinkt als een gevleugelde tegeltjeswijsheid, maar dan wel 1 waarvan de wijsheid haaks staat op de heersende denkbeelden.

Vijf dagen voordat oma de val maakte waardoor ze in het ziekenhuis terecht kwam, was ik aan het schrijven, en ik realiseerde me opeens dat ik het gedicht wat ik aan het schrijven was, zou gaan voordragen op haar herdenkingsbijeenkomst. Ik kreeg tranen in m’n ogen en schreef verder.

Ik vertelde dit alles aan oma, later in het ziekenhuis, en vroeg of ze misschien wilde dat ik het gedicht aan haar voorlas. Dat wilde ze graag; ze was sowieso erg nieuwsgierig naar wat er op haar uitvaart gezegd ging worden, en op deze manier kon ze daar al iets van mee krijgen. Dit las ik aan haar voor:

Het Grote Vallen
U vraagt of ik uw hand vast wil houden. Natuurlijk wil ik dat. Uw huid voelt zacht, als van een baby, op andere plaatsen als perkament, beschreven met een pen vol herinneringen. Soms inktzwart, zoals in uw onderrug, waar de schaduw woekerde. Maar ook lichtvoetig en liefdevol, rondom uw hart, waar mijn opa gedichten schreef in gedachten. Een klassieke liefde, een levenlang, standvastig en vertrouwd.

Doorzichtig is uw huid, te groot en vol met beurse plekken van het vallen en stoten. En we weten allebei: zo dadelijk komt het Grote Vallen, in de armen van God. Heb maar vertrouwen oma, laat u maar gaan.

Dan is het daar, het vertrek, de tranen en de spijt. Over alles wat anders had kunnen zijn, is geweest en ongezegd gebleven. Binnen een maand wordt uw huis ontruimd, dierbare herinneringen verdeeld en de rest van de hand gedaan. Niemand zal nog slapen in uw bed, niemand zal zijn mond nog afvegen aan het doekje wat onder uw beker bouillon lag iedere ochtend om 10 uur. Uw bestaan bijgeschreven in de Codex van Vergetelheid.

Maar wij weten wel beter oma, als zo dadelijk komt het Grote Vallen, in de armen van God. Heb maar vertrouwen, laat u maar gaan. Laat al uw zorgen achter, zij horen bij het aardse bestaan. Laat uw verantwoordelijkheden varen, u hebt genoeg gedaan. Stel u maar open voor het licht en laat u opnieuw opnemen in het hart van liefde wat door mijn opa is beschreven.

 

Er zijn 2 dingen die ik altijd bij me zal dragen van oma’s wijsheid in die laatste dagen.
Ik vroeg haar, toen ze al ernstig verzwakt was, wat ik voor haar kon doen. ‘Er zijn’, zei ze.
Ik vroeg ook wat, als ze zo terugkeek op haar leven, nou het allerbelangrijkste was geweest, het meest essentiele. ‘De liefde’, zei ze.
Een van de laatste nachten ben ik nog bij oma blijven slapen in het ziekenhuis. Ik werd overvallen door een intens gevoel van dankbaarheid, rust, licht en liefde. Dat wens ik jullie allemaal toe. En denk aan de woorden van oma als u eens door een moeilijke periode gaat vol tranen en pijn. Laat u steunen door Liefde en ‘er zijn’.
Gruss Gott, lieve oma. Ik zal u missen.

 

Ladybugs

Naschrift:
Dit verhaal heb ik gisteren voorgedragen tijdens de uitvaart. Diezelfde ochtend zag een goede vriendin van oma, na het opstaan, 3 lieveheersbeestjes op de vensterbank zitten. Ook in de kerk werden we verrast door wat wel een lieveheersbeestjesplaag leek. Ze zaten overal. Eerst een voor onze neus, die naar een plekje hoog op de kerkbank kroop, om alles goed te kunnen zien. Daarna waren er meer. Op handen en schouders, sjieke bloezen, dikke winterjassen, soms in een nek, vrolijk fladderend door het wat kille huis van God. In allerlei kleuren, soorten en maten, zwart, beige-achtig, rozerood, vaak met vele stippen. Toen ik mijn bril afdeed om te zien wat dat donkere vlekje was dat op het glas zat…jawel, daar was er weer een. Het was ook anderen opgevallen. Als een goedgemutst zwermpje trokken ze door de kerk.

Later hoorde ik van enkele mensen dat op de vraag hoe oma zich kenbaar zou maken na haar overgaan, mocht er iets zijn na de dood, mijn oma had gezegd: let maar op de lieveheersbeestjes.┬áHeel apart, zo’n lieveheersbeestjesplaag, op een herfstige novemberdag, tijdens een uitvaartdienst, in een kapel met gesloten deuren… :-)

[om een reactie te plaatsen en/of te lezen, klik op de blokjes rechtsonder]

[ezine]

English: http://www.iamoneworld.com/the-great-fall/

  1. anneke
    Ik wis m'n tranen weg na het lezen van je liefdevolle woorden en bedenk, dat iedere oma zo'n kleindochter zou moeten hebben. Zoveel eerlijkheid en liefde. Voor altijd in elkaars hart.
  2. Maurits Tax
    Dank je Ingrid voor je zo mooie tekst over je oma. Ontroerend en sterk tegelijk. Je bewaart herinneringen aan een prachtvrouw. Groeten en sterkte.
  3. Ad Wijgergangs
    Heel mooi.
  4. Hein Hendriks
    Ik heb veel bewondering voor je zeer mooie brief Ingrid. Jij en je oma mogen allebei trots op elkaar zijn. Liefs, Hein Hendriks
  5. Sunny
    Dank je voor het delen van jullie geschiedenis. Dankbaarheid toon je ook met jouw mooi verhaal. De liefde is zo ongrijpbaar, maar wel voelbaar en een inspirerende energie.
  6. Sanne Roemen
    Dankjewel voor je prachtige herinneringen en enorm schitterend mooi liefdevol gedicht. *snif*
  7. Karel Gibbels
    Erg mooi lieve Ingrid dit verslag, zo warm zo'n mooi inkijkje en ongelooflijk mooi je gedicht voor je oma, en dan die lieveheersbeestjes en wat je oma gezegd had bijzonder hoor. Dank voor dit delen. :)
  8. Anne-Kee
    Wat een rijkdom om zo'n oma gehad te hebben! En hoe mooi hoe je deze ervaring met ons deelt en dat je je prachtige gedicht nog met haar hebt kunnen delen bij leven. Mooi dat je ons laat getuigen van zoveel liefde en het belang van liefde nog eens wordt onderstreept. Maar ondanks al het moois ook gecondoleerd en sterkte!
  9. Ingrid
    Een heel bijzondere vrouw en een heel bijzondere ervaring!
    • Awinia
      - These images are wondreful, reminding me of times gone by with my own gran! Afternoons spent drinking tea and nattering. Really amazing stuff, I also LOVE film photography. Its magical xAugust 25, 2012 3:22 pm
  10. Ingrid van den Boogaard
    Dank jullie wel allemaal voor jullie hartverwarmende reacties. Wat ik in deze weken omtrent het afscheid ervaren heb, heeft mijn leven veranderd. Ik heb meer aan het papier toevertrouwd en overweeg er een boekje van te maken.
  11. David
    Dankjewel Ingrid, dat je zelfs na je oma's dood je oma een beetje door laat leven door een wildvreemde man dit stukje te laten lezen (en te laten ontroeren)